Miesięcznik „Świat Nauki” jest polską edycją czasopisma „Scientific American”. W numerze 4/2026 opublikowano szereg artykułów poświęconych życiu w erze sztucznej inteligencji. Eric Sullivan przedstawia SI jako „[…] uszy w gabinecie lekarskim, cichy partner w zarządzie, niewymieniony z nazwiska współautor szkolnych kryteriów oceniania. College Board informuje, że z SI korzysta obecnie 84 % uczniów szkół średnich”[1].
W jaki sposób wykorzystuje się sztuczną inteligencję w amerykańskiej medycynie opisuje w swoim artykule Hilke Schellmann[2]. „Wdrażanie sztucznej inteligencji obejmuje całe spektrum – od modeli predykcyjnych wyliczających proste wskaźniki ryzyka po tzw. agentową SI, która ma autonomiczne podejmować decyzje, na przykład dostosowywać wielkość przepływu tlenu u pacjenta czy zmieniać priorytety w triażu na SOR-rze przy minimalnym udziale człowieka”[3]. Pielęgniarki odpowiedzialne za bezpośrednią opiekę nad pacjentami coraz częściej podchodzą z rezerwą do narzędzi, które nie zostały dostatecznie zweryfikowane. Dotyka ich wypalenie zawodowe, braki kadrowe i narastająca przemoc w miejscu pracy. Niestety nakłady na projekty SI nie niwelują tych problemów. Autor stwierdza, że „Na razie bezpieczeństwo pacjenta wciąż opiera się na tym, czego SI nie potrafi odtworzyć: intuicji ludzkiego klinisty”[4].
Równie istotny problem podejmuje w swoim artykule Beth Gardiner[5]. Produkcja plastiku rośnie nieprzerwanie od zakończenia II wojny światowej, kiedy to firmy zaczęły inwestować ogromne środki w poszukiwanie i promowanie cywilnych zastosowań. Obecnie połowa całej produkcji plastiku, jest wykorzystywana w wyrobach jednorazowego użytku, które często są wyrzucane niemal natychmiast po zakupie. Plastik wykorzystywany jest również w budownictwie, przemyśle odzieżowym, elektronicznym, motoryzacyjnym i w służbie zdrowia. Istnieją tysiące tworzyw sztucznych, z których każde ma własną kombinację substancji chemicznych nadających mu określone właściwości: różny stopień twardości, sprężystości lub przezroczystości. Plastik nie ulega łatwo rozkładowi, zamiast tego rozkłada się na coraz mniejsze fragmenty – aż do cząstek o rozmiarach mierzonych w nanometrach, które zostały wykryte praktycznie wszędzie. Są w powietrzu, którym oddychamy, w wodzie, pijemy, oraz w żywności, którą spożywamy.” Dla krytyków branży petrochemicznej argument, że recykling rozwiąże kryzys spowodowany przez plastik, to nic innego jak greenwashing – próba uspokojenia obaw konsumentów i uzyskania akceptacji dla stale rosnącej produkcji”[6].
Czytelnicy przeczytają również artykuły o depresji poporodowej i tajemniczych obiektach uchwyconych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba.[7]
Zachęcała do lektury
Edyta Dobek
[1] E. Sullivan : Nowe rozdanie. Świat Nauki. – 2026, nr 4, s. 21-22
[2] H. Schellmann : Cyfrowa opieka zdrowotna. Świat Nauki. – 2026, nr 4, s. 23-25
[3] Tamże, s. 24
[4] Tamże, s. 28
[5] B. Gardiner : Plastikowa strategia. Świat Nauki. – 2026, nr 4, s. 58-69
[6] Tamże, s. 68
[7] M. Broadfoot : Matczyna depresja. Świat Nauki. – 2026, nr 4, s. 50-56; R. Boyle : Małe czerwone kropki. Świat Nauki. – 2026, nr 4, s.36-43
